Nu de CO2-sensor hangt, de kabels gelegd zijn en de Ecofan snort is het tijd voor een verslag over de CO2-vraaggestuurde mechanische ventilatie.

Onderdelen/componenten

Specifiek voor de ITHO Ecofan 2 (andere merken hebben eenzelfde soort in hun assortiment):

• PWM-printplaat, artikel 536-0201 (€31,50)
• CO2-sensor, artikel 755-9640 (€115,20)
• Voedingmodule CO2 sensor, artikel  051-ec9004 (€27,90)

Deze artikelen heb ik bij WarmteService Gennep besteld en na ca. 1 week levertijd ontvangen

Deze onderdelen worden op/aan de Itho Ecofan 2 aangesloten. Ikzelf heb de Itho Ecofan 2  met perilex stekker. Na aansluiten vervallen de volgende onderdelen:

• mechanische driestandenschakelaar (op de badkamer)
• RF-printplaatje t.b.v. draadloze driestandenschakelaar (in de keuken)
• de draadloze driestandenschakelaar.

De radiografisch bedienbare driestanden-schakelaar komt te vervallen, daar ik geen passende RF-ontvanger heb in de nieuwe printplaat van de Ecofan.

 Invloed op het EPC

Tijdens het oriënteren heb ik ook gekeken naar de invloed van het EPC van een woning. Veelvuldig zie ik een reductie tot 0,22 terugkeren bij fabrikanten als Itho en JE Storkair. Natuurlijk zal er mogelijk in details e.e.a. zitten, maar laat ik even zelf voorzichtig op 0,1 reductie inzetten door het toepassen van een CO2-vraaggestuurde mechanische ventilatie in mijn situatie.

Invloed op het energieverbruik

Uiteraard gaat door vraaggestuurde ventilatie minder warmte de woning uit. Daar waar een mechanische ventilatiesysteem continue blijft afzuigen (middels een drie-standenschakelaar), daar kan de vraaggestuurde ventilatie juist besparen. Op moment dat er minder mensen in de woning verblijven (iedereen gaat naar school, werk) dan zal het ventilatiesysteem naar een zeer lage ventilatiestand schakelen. Bij thuiskomst zal de sensor de personen waarnemen (door de toename van CO2 in de ruimte van de sensor) en weer langzaam gepast een hogere ventilatiestand (traploos) opzoeken. Mocht er vervolgens bezoek komen (verjaardag bijvoorbeeld), dan zal ook hier een extra traploos opgeschakeld worden. Ofwel: de gepaste ventilatie bij een veranderende situatie.

Door deze continue schakeling zal energie bespaard worden, zowel elektrisch (lager vermogen van de mechanische ventilatie) als op gasverbruik (warme lucht wordt minder snel afgevoerd bij verlaten van de woning of  ten gevolge van overmatig ventileren).

Eventuele besparing zou volgens berichten die ik voorbij heb zien komen tussen de 5% tot 8% op jaarbasis liggen. Alle beetjes helpen.

Als je gaat rekenen dan is dat ook mogelijk om het verlies van energie terug te zien:

De warmtehoeveelheid Q = massa * soortelijke warmte c * temperatuurverschil (delta T)

delen door tijdseenheid en je krijgt het vermogen:

P = Q / t = (m . c. dT) / t

de verhouding m/t = de afgevoerde hoeveelheid lucht (het debiet van de ventilatie-unit)

lucht kan afhankelijk van temperatuur en luchtvochtigheid varieren in het vasthouden van energie. Stel hier 1.200 Joule/m3 K

Stel dat je normaal conform stand 2 (hier 150 m3/uur van maximaal 300 m3/uur) ventileerd:

Binnentemperatuur = 20 graden Celsius, buitentemperatuur = -5 graden Celsius

Dan is het verlies aan energie:

P = (150/(60×60) x 1200 x (20 -/- (-5)

P= 0,04167 x 1200 x 25 = 1.250 Watt bij ventilatie van 150 m3/uur (dus op stand 2, continue, ongeregeld) bij een buitentemperatuur van -5 graden C.

Bron: wikipedia.nl

Door de CO2-vraaggestuurde ventilatie maar daar op gewenste momenten aanspringt en gepast (niet te veel, niet te weinig) lucht ververst, kun je dus hier aardig wat energie besparen zonder WTW. Ideaal is natuurlijk balansventilatie MET WTW, maar dat is lastig in te bouwen in een bestaande woning.

Installatie CO2-sensor

De CO2-sensor wordt in mijn woning in de woonkamer en open keuken gemonteerd. Hiervoor houd ik de z.g. leefhoogte aan, de ruimte tussen de 1 en 2 meter. Mijn plafondhoogte is 2,60 meter. De sensor hangt niet in directe zicht/contact met deuren/ramen en/of ventilatie-roosters. Initieel hing de sensor op circa 230 cm hoogte, de definitieve opstelling is op 170 cm uitgekomen (ooghoogte). De signalering van het CO2 gehalte blijft gewoon werken, ik zie daar even zo geen verandering in dat de hoogte (ca. halve meter verschil) een dramatische invloed heeft.

De mechanische ventilatie: ITHO ecofan 2

Mijn Itho Ecofan 2 heb ik destijds in 2008 gekocht. Alleen bij het bestellen, onder leiding van de support van ITHO, bleek dat de Ecofan 2 een modelwijziging heeft gekregen waardoor intern (printplaten, aansluitingen) compleet anders zijn.

Daardoor was het niet mogelijk de betreffende PWM-print te monteren op de oorspronkelijke Ecofan 2. Oplossing kwam door de heer Frank Doff: hij kon aan de hand van foto’s zien wat er mis mee was. En stuurde spontaan de noodzakelijke componenten toe. Helaas is voor de ‘oude’ Itho Ecofan geen PWM-print meer leverbaar (herkenbaar aan een langwerpig smalle uitvoering). En daarom is de motor met bijbehorende printplaat van de nieuwe Ecofan 2 ontvangen en zelf op lokatie overgezet. Nu past de PWM-print wel zoals het ontworpen is.

Ervaringen

Zodra je van mechanische ventilatie naar CO2 vraaggestuurde ventilatie overstapt, zul je bepaalde zaken afleren. Hier een kort resume van mijn persoonlijke ervaringen in de eerste week dat de vraaggestuurde ventilatie in bedrijf is.

Zo draait de ventilatie continue bij CO2-sturing, en bouwt deze zeer geleidelijk af, wat enkele uren kan duren tot het minimum bereikt is.

De drie-standenschakelaar werkt na montage van de PWM-print met CO2-sensor als volgt:

stand 0: normaal laagste stand, na montage uit (of in elk geval zeer laag ventilerend, onhoorbaar zelfs bij de Ecofan)

stand 1: CO2 vraaggestuurde stand, de sensor stuurt zelf de ventilatieunit aan voor passende ventilatiestand.

stand 2: maximaal ventilerend, bij bijvoorbeeld gebruik van de badkamer (afzuigen van waterdamp). CO2 vraaggestuurde stand grijpt in deze stand NIET in, ook niet na enkele uren ventileren op maximum.

‘s Morgens als ik ontwaak, en de hele nacht de woonkamer/keuken (waar de sensor hangt)  onbewoond is dan blijft de mechanische ventilatie stil. Logisch, de sensor in de woonkamer merkt op dat het langere tijd geen CO2 toeneemt.

Bij koken, wonen in de woonkamer/keuken, dan zal er pas ventilatie plaatsvinden bij stijgen van het CO2 niveau, wat in mijn 1 persoons huishouden erg geleidelijk gebeurt.

Aangezien de aansluiting op mijn Itho Ecofan een perilex aansluiting betreft, kan ik niet met een normale energie-verbruiksmeter het verbruik (in kWh) en het vermogen (in Watt) monitoren/meten.

De gevoeligheid van de CO2 sensor, daar ben ik nog mee aan het experimenteren. Groen = zuiverste lucht, meeste ventilatie. Ik twijfel nog tussen deze stand (groen) en oranje, wat vooral invloed heeft op het draai-moment van de ventilatie. Misschien in de winter juist naar oranje, en voorjaar/zomer naar groene stand (maar dan staan ook veelal de deuren open).

Wensen

Uiteraard ook heb ik wensen & ideeen.

1. Het zou praktisch zijn als de koppeling tussen CO2 sensor en de Ecofan 2 draadloos zou kunnen worden gerealiseerd. Scheelt kabels trekken tussen de sensor en de ecofan;
2. Het zou handig wezen als er een 2e CO2 sensor gekoppeld kan worden. Dan kan in de nacht de slaapkamer(s) gecontroleeerd worden, en overdag de keuken/woonkamer;
3. Nu nog een relatieve luchtvochtigheidsensor voor de badkamer. Aantal van bovenstaande opties zijn o.a. met DUCO te realiseren, echter daar hangt een fiks prijskaartje aan (ca. 200 euro per sensor (RV en CO2), daarnaast nog voor elke sensor een aparte voeding, en een centrale controle-unit);

Ik heb in elk geval een notitie gemaakt in de website van Mindergas.nl, wanneer de ventilatie is geactiveerd. Als het een beetje winter is, zou ik mogelijk dan al wat resultaten kunnen zien.