Weersafhankelijk regelen

Sinds de CV voorzien is van een externe temperatuursensor, loopt de CV als een systeem dat weersafhankelijk geregeld met ruimtecompensatie. Wel moet je eerst weten dat mijn installatie sinds 2006 als volgt is opgebouwd: Intergas Kombi Kompakt HR22 HR-ketel, Thermrad Compact4 radiatoren, Heimeier radiatorknoppen (niet-thermostatisch) en een design-radiator van Warmteservice (WS-design). Om te zien wat weersafhankelijk regelen doet met de verwarming heb ik voor een klein bedrag een bijpassende sensor aangeschaft en aangesloten. Lees hier verder hoe het vergaan is….

Er zijn grofweg 2 vormen van verwarmen en regelen: thermostatisch en weersafhankelijk. Bij thermostatisch regelt een centraal geplaatste thermostaat de aansturing van de CV-ketel. Bij weersafhankelijk regelen wordt een externe sensor benut om de buitentemperatuur te meten, en zorgt voor de juiste (meest gunstigste) stooklijn van de CV-installatie.

Het weersafhankelijk regelen kent 2 mogelijkheden: weersafhankelijk regelen zonder ruimtecompensatie, en met ruimtecompensatie. Bij weersafhankelijk regelen zonder ruimtecompensatie wordt puur de buitentemperatuur benut om e.e.a. op niveau te houden. Bij de weersafhankelijke regeling met ruimtecompensatie wordt naast de buitentemperatuur ook de gemeten binnentemperatuur meegenomen.

Elk van de mogelijkheden heeft zo zijn voor-en nadelen. Het is ook wijs om jezelf goed in te lezen, en adviezen van specialisten te raadplegen. Mocht je woning bijvoorbeeld vloerverwarming hebben (als bijverwarming), dan zijn er andere zaken die van belang zijn dan bij een situatie met puur radiatoren of zelfs convector-putten (deze laatste eisen weer een hoge CV-temperatuur om voldoende warmte af te geven).

Ik schrijf dit derhalve ook om mijn persoonlijke ervaringen tussen het thermostatisch verwarmen en het weersafhankelijk regelen met ruimtecompensatie te verwoorden.

De temperatuursensor zit overigens op de noordzijde gemonteerd, onder de dakpannen. Dus uit de wind en (direct) zonlicht. Een belangrijk punt is dat mogelijk snelle temperatuurswisselingen wat vertraagd worden doorgegeven (door de plaatsing onder de dakpannen). Mijn idee is dat de regeling dan geleidelijker anticipeert op weersveranderingen buiten. De afwijking van de sensor en een met een digitaal weerstation wat ik bezit, ligt in de orde van ongeveer 1-1,5 ºC. Voor de stooklijn zal het marginaal van invloed zijn, en in mijn ogen nauwkeurig genoeg voor de regeling.

Stelling 1: een weersafhankelijke regeling (WAR) verbruikt meer gas dan een thermostatische regelkring

In de dagen dat ik met de Enymate gemeten heb, kan ik helaas niet achterhalen dat dit een juiste bewering is. Immers, door de invloed van buitentemperatuur te betrekken bij de huidige kamertemperatuur en het warmteverlies van de woning, zal er efficienter door de CV-ketel verwarmd kunnen worden.

Zover ik zie kan ik dat meerverbruik van de weersafhankelijke regeling niet onderbouwen:

Dag Verbruik [m³] type regelkring Gewogen graaddag
6 mrt 3,6 WAR met RC, waterzijdig ingeregeld 17,6
20 feb 5,9 Thermostatisch, waterzijdig ingeregeld 16,5
13 feb 7,4 Thermostatisch, waterzijdig ingeregeld 22,8
6 feb 6,0 Thermostatisch, waterzijdig ingeregeld 22,8
2 jan 8,2 Thermostatisch, niet waterzijdig ingeregeld 21,9

Zoals je ziet zijn de zaterdagen 13 februari en 6 februari aanzienlijk kouder geweest dan 6 maart. 20 februari is redelijkerwijs in de buurt/gelijk gebleven aan 6 maart. En zie het verschil, ik denk dat het rekenwerk achterwege kan blijven als je deze informatie tot je neemt (hoe kouder de gemiddelde temperatuur, des te meer/hogere graaddag voor dat etmaal). Nogmaals benadruk ik dat de installatie die ik bezit waterzijdig is ingeregeld, waardoor je dus een hoger rendement (of:betere efficientie) hebt van je HR-ketel, en de radiatoren een gelijke stroom aan warm CV-water ontvangen.

Op maandag 8 maart heb ik onderstaande foto’s gemaakt gedurende het stookgedrag van de ketel met de temperatuursensor. Deze laatste gaf 3,5 ºC aan, terwijl het buiten sneeuwde. Enige invloed kan ontstaan door onder meer de plaatsing (onder de dakpannen), danwel eventuele minimale invloed van de temperatuur op zolder. Wel is de buis waarin de sensor geplaatst is, afgesloten met een paar plukken isover/glaswol.

Stelling 2: een weersafhankelijke regeling laat de CV-ketel continue stoken om ‘gereed’ te staan

Ik lees al te vaak dat de weersafhankelijke regeling juist gas verbruikt ten opzichte van een normale (thermostatische) regelkring, omdat de HR-ketel continue moet stoken. Vreemde ervan is dat ook deze bewering ik niet kan staven met mijn ervaringen en meetgegevens.

Hier links zie je de meting van 5 maart t/m 7 maart 2010. De CV-ketel valt letterlijk stil vanaf vrijdag 5 maart, omstreeks 22.30u, en zijn eerste stook-moment is pas op zaterdagochtend, rond 08.00u. Die gehele dag wordt de woning op ca. 19 ºC gehouden. De piek-verbruik rond 18.45u betreft het moment dat ik tapwater benut heb (douche). Het ‘gat’ tussen ca. 21.00 en 22.00 op die zaterdag zal zijn ontstaan door het feit dat ik een etentje elders had, en de kamerthermostaat naar ca 16 graden Celsius heb verlaagd. Bij thuiskomst weer hersteld, en is het zaterdagprogramma doorlopen tot ca 23.00u.

Daarna viel de CV weer in rust tot zondagochtend 7 maart om 7.30u een bijverwarming plaatsvond. Let wel, ik laat mijn thermostaat ‘s nachts naar 10 graden Celsius terugvallen. Dit is dezelfde niveau als een vorstbeveiliging hanteert. Afhankelijk van je woning kun je een terugval overwegen naar 15, of zelfs 12 graden Celsius. Wat het beste is, dat moet je zelf proefondervindelijk vaststellen. Heb je een recente woning (na 1980 zeg maar) dan heb je een redelijk tot goede isolatie vaak (spouwmuur, dubbel-glas danwel HR/HR++ glas). Gedurende de dag wordt er gas verbruikt voor bijwarmen (en evt. koken/tapwater).

Wat ik wel merk is dat de aanvoer-temperatuur van de CV beduidend lager blijft dan bij een thermostatisch geregelde situatie. Ik zie hier bij normaal warm gedrag hooguit korstondig de brander op 80% branden, en snel terugmoduleren. Uiteindelijk is de maximale CV-aanvoertemperatuur die ik op de thermostaat aflees zo rond de 50-55 °Celsius, en de retour-temperatuur ligt ca. 15-17 graden lager (en dus ruim onder het condensatiepunt, waar de HR-ketel maximaal rendement uit haalt). Daarnaast valt het mij op dat de ketel om de ca. 5 minuten kort aanslaat (ca. 30 seconden) en dan weer uitgaat. Dit lijkt op pendelen, maar verdwijnt zodra ik de weersafhankelijke regeling met ruimtecompensatie op de thermostaat gedeactiveerd heb. Dus hier is de interpretatie van ‘continue’ stoken nogal een leuk punt: continue stoken voor mij is de gehele tijd branden. Wat ik nu ervaar is een meer pulserend stookgedrag, maar niet te vergelijken met continue branden. Na het deactiveren van de regeling (dus van weersafhankelijke regeling naar thermostatisch gestuurde regeling) duurde het meer dan 15 minuten voor de HR-ketel weer tot leven kwam. Hier is dus een persoonlijke keuze te maken: of vaker een ontstekende ketel horen, die kort op zeer laag niveau bijwarmt, of een HR-ketel die gestuurd wordt door de thermostaat. Dus of dit kort-schakelende gedrag als ‘continue’ stoken moet worden geinterpreteerd, dat mag je zelf bepalen. Zolang de ketel netjes is weggewerkt op veilige wijze, is het ontsteken verder voor mij persoonlijk niet als storend te ervaren.

Stelling 3: een weersafhankelijke regeling is duurder dan een thermostatische regeling

Voor een thermostatische regeling heb je naast je CV_ketel ook een (klok)thermostaat nodig, logisch. Wil je een weersafhankelijke regeling, dan zul je een thermostaat moeten bezitten die een externe sensor aan kan (of je CV-ketel moet deze mogelijkheid ook bieden). Dus het kan betekenen dat je of een juiste (klok)thermostaat nodig hebt, met een bijpassende externe sensor, of alleen een externe sensor voor jouw HR-ketel. Een klok-thermostaat zal veelal tussen de 100 en 200 euro kosten, een bijpassende temperatuursensor zal ca. 20 tot 30 eur kosten (ruim genomen, ik heb net 20 euro betaald). Als je dan toch een andere thermostaat aanschaft, controleer wel goed of je ketel en thermostaat combinatie werkt. De moderne ketel van vandaag de dag werkt modulerend, en het is prettig als de thermostaat ook gemoduleerd deze ketel kan aansturen.

Of je thermostatische kranen wil toepassen, dat moet je ook overwegen. Met de thermostatische kranen kun  je per ruimte de temperatuur instellen om zo een aangenaam klimaat te krijgen. Let wel dat de thermostaatkranen altijd (een beetje) open (blijven) staan, zover ik begrepen heb. Dus afsluiten omdat je een kamer nooit gebruikt, dat werkt niet. Je zal dan moeten kiezen om bijvoorbeeld de ventielen op het voetblok dicht te draaien, danwel een gewone radiatorkraan op de radiator te monteren.

Al met al logisch dat een weersafhankelijke regeling, hetzij op de thermostaat danwel HR-ketel, meer kost. Maar goed, zover ik zie bespaar je aanzienlijk en verhoog je het comfort.

Tot slot

In elk geval merk ik dat in mijn situatie deze weersafhankelijke regeling met ruimtecompensatie prima werkt, ook al heb ik geen thermostaatkranen op de radiatoren, vloerverwarming in huis, of wil ik andere ruimten beter kunnen opwarmen. Ondanks dat op de HR_ketel de maximale CV-temperatuur is ingesteld op 65 ºC, zie ik (gelukkig) dat de regelkring bewust een lage temperatuur realiseert, waarbij het opwarmen nog steeds aangenaam verloopt.

Laat ik vooropstellen dat mijn situatie niet te vergelijken is met die van vele andere bewoners, maar dat ik met enkele meetgegevens toch wel opzienbarende zaken heb gevonden. Zo stelt het mij gerust dat de CV-ketel letterlijk ‘dood’ neervalt op moment dat de verlaging van kamertemperatuur naar 10-12 graden Celsius inschakelt, en s’ ochtends op tijd weer mijn woning (badkamer, keuken en woonkamer) opgewarmd heeft. Dus of het voor jou als lezer gaat / kan gaan werken, daar kan ik persoonlijk niets over schrijven, maar onderzoek en oordeel zelf.

Al met al laat ik deze situatie, weersafhankelijk regelen met ruimtecompensatie, vooralsnog bestaan (ondanks de repeterende onstekingen van de HR-ketel die plaats vinden). Veel zal ik de komende maanden hierover niet gaan schrijven nu we het einde van het stookseizoen naderen.

3 thoughts on “Weersafhankelijk regelen”

  1. Leuk stuk, ik heb nagenoeg de zelfde ketel (Intergas Kombi Kompakt HR22) en dezelfde thermostaat, zou je wat meer kunnen vertellen over de instellingen over je stooklijn en hoe je je ketel hebt ingeregeld?

  2. De CV-ketel (toen de Intergas Kombi Kompakt HR22) is met de radiatoren ingeregeld door Joep van het Ven van CVtuning (www.cvtuning.nl). O.a. de CV-pomp is na afloop zelfs op stand 1 geplaatst (initieel van 3 naar 2), en diverse radiatoren zijn ook behandeld om een goede warmte-afgifte met de aangeboden debiet aan CV-water te realiseren.
    Welke stooklijn ik gebruikt heb, dat weet ik niet: sinds 2010 is de Atag Qsolar hier heer en meester over het vermijden van gasverbruik. Maar ben toen begonnen met standaard-stooklijn, en deze bij koude/vorst te verlagen (ik meen van lijn 16 naar lijn 11 of zo… kwestie van proberen wat werkt, dat is het beste advies voor bepalen v.d. stooklijn). Verder zaken over inregelen/afstellen van de Intergas ketel, zoek op mijn website, heb daar een artikel over geschreven met voor en na-instellingen specifiek voor mijn woning (ketel-vermogen is van 11kW (standaard fabriek) naar ca 9 kW geplaatst)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *