Zonnepaneel als dakpan, estetische oplossing of niet?

Al sinds ik deze blog bijhoudt en tijdens gesprekken met ‘tegenstanders’ van zonnestroompanelen komt geregeld de vraag naar voren: “Zonnepanelen als paneel zijn lelijk, maar als ze als dakpan zijn vormgegeven ziet dat er beter uit. Is dat wel mogelijk?”. UIteraard een mooi moment om eens op deze zonnige zondag over te brainstormen…

Zonnecel in dakpan

Hoe zonnestroompanelen eruit zien, dat is bij velen wel bekend: grote (donker)blauwe (of zwarte) platen met een aluminium frame die ruim 1 m² per paneel kunnen overspannen.

Zoals je op bovenstaande foto ziet, zijn er ook dakpannen met enkele zonnecellen beschikbaar. Maar heeft dat zoveel meer voordelen? Hieronder een aantal aspecten die ik vanuit mijn kennis en ervaring zo zie in de vergelijk paneel versus dakpan:

  • Produktie van elektriciteit: een zonnecel heeft hiervoor direct zonlicht nodig maar gebruikt ook diffuus zonlicht. Direct zonlicht zal voor iedereen bekend zijn: heldere hemel, directe lichtval van de zon op de cel. Diffuus zonlicht is licht wat weerkaatst wordt: via wolken bijvoorbeeld. Een dakpan zal vooral direct zonlicht nodig hebben (i.v.m. schaduw van nevenliggende dakpannen), een zonnepaneel zal zowel direct als diffuus licht vangen (mits optimaal (schaduwvrij) geplaatst).
  • Zicht op de hemelkoepel en horizon: een zonnecel wil zo lang mogelijk zicht hebben op de hemel. Dus een horizon die liefst leeg is, zoals gebouwen, bomen, woningen, flats, kerken, hoogspanningsmasten etcetera. Nu is dat in Nederland erg lastig, maar  het loont om te kijken hoe goed de horizon gevuld is. Een zonnepaneel op het dak heeft een groter zichtsveld dan een zonneceldakpan (deze dakpan ligt namelijk tussen de verhogingen in, verhogingen die bij vroeg en laat tijdstip ook slagschaduw kan werpen);
  • Temperatuur: door beschijnen van de cellen stijgt de temperatuur, zowel van de panelen als van het dak waarop ze gemonteerd zijn. Bij een zonnestroompaneel is aan de achterzijde zo’n 5 tot 10 cm ventilatie mogelijk, als koeling. Bij de zonnedakpan helaas niet: er zit nauwelijks ventilatie achter de dakpan, waardoor de toenemende warmte het vermogen van de cel laat ‘inzakken’.
  • Verbindingen: een zonnestroompaneel heeft 2 kabels om naar de vorige en volgende zonnestroompaneel te leggen. Bij de zonnedakpan, elk met 4-6 cellen, moet je dus per dakpan een connectie maken. Handmatig werk wat het dakdekken niet versneld, en de kans op storingen (slechte connectie, of een stekker vergeten) groter maakt en ook moeilijk traceerbaar.
  • Kosten: een zonnepaneel dekt gelijk een groot oppervlak af, en vergt maar een paar minuten montage. Waar de zonnecel dakpan per stuk gekoppeld en geplaatst moet worden, zie je hierbij een kostenstijging (in arbeidskosten!) ontstaan. Een dak met panelen is sneller gereed dan een dak met zonnecel-dakpannen.
Al met al een aantal aandachtspunten waaruit de voordelen voor zonnestroompanelen (de grote platen) de voordelen van de zonnedakpan overtreffen.
Wel kan met zonnestroompanelen een mooi dakvullend systeem opgeleverd worden, mits de leverancier vooraf de juiste maten weet, en in overleg met klant bekijkt wat de optimale en meest estetische dakvulling is. Want als er minder irritatieprikkels getriggerd worden, zal de acceptatie en implementatie van meer dakvullende systemen een overhand gaan krijgen 🙂 Dat is dan ook wat ik zou adviseren: staar je niet blind op het paneelvermogen per paneel, maar kijk of het mogelijk is met iets kleinere /andere panelen meer paneelvermogen op het dak als totaal te plaatsen. Immers, je mag er nu de komende 30+ jaren van genieten, en tussentijds upgraden is mogelijk… maar of het makkelijk gaat, dat is vers 2.

8 thoughts on “Zonnepaneel als dakpan, estetische oplossing of niet?”

  1. Dit is wel een heel fout voorbeeld van een esthetische oplossing.
    Je legt PV natuurlijk niet neer op een oranje dakpan.
    Waar komt de dakpan vandaan? Waar is hij voor nodig? Het verzwaren van de houten dakconstructie in geval van storm?
    Wat mij betreft worden ze compleet vervangen door PV. Inclusief de hoeken.
    Pannen eraf. PV erop.

  2. Ik heb nogal wat verstoringen op m´n dak zoals: een zonneboiler, schoorsteen, cv-pijp en dakkapel. In zo´n geval zie ik toch voordeel in het toepassen van losse dakpan-cellen: overal waar een dakpan vrij ligt kan een pan met cel geplaatst worden. Met grote zonnepanelen (1m²) blijven grote ruimtes onbenut. Ook niet esthetisch.
    Wat betreft slagschaduw: indien je in elke dakpan met cel een (vrijloop)diode plaatst behoud je de energie opgewekt door de andere cellen die wel in de zon liggen.

  3. In gemeenten of stadswijken met een beschermd stadsgezicht is de PV-dakpan zeer geschikt.
    De cellen, bij de pannen op de foto, lijken wel wat ongelukkig geplaatst.
    Aan de bovenkant van de cel valt wat schaduw van de pan er boven.

  4. @Gearreth: het is maar een voorbeeld hoe zonnecellen in een dakpan geintegreerd kunnen worden. Nadeel blijft storingsgevoeligheid bij zeer veel aansluitingen/steekverbindingen

  5. Niels, ik deel de insteek die je kiest geheel. Ik denk dat acceptatie groter wordt als we de stijl van de woning intact laten. Waarom zou je de woning aanpassen aan de techniek in plaats van andersom. Hier en daar zie je dat dezelfde gedachtengang wordt omgezet in werkelijke concepten. Mooi uitgevoerde dakpannen met zonnecellen. Maar dan komt er weer iemand langs en die integreert daar een batterij in.

    Een zonnecel-dakpan wordt een succes als deze makkelijk af en aan te koppelen is, en op zichzelf staat. Ik heb liever een aparte module die stroom opslaat, of liever nog… een goede afspraak met de energieleverancier die garandeert dat de stroom die ik overdag produceer, wordt verrekend met de stroom die ik ‘s nachts produceer.

    Overigens zou het nog idealer zijn als een dak niet alleen wordt gebruikt voor de opwekking van zonne-, maar ook kinetische energie. Zodoende hebben we voordeel bij meer weersomstandigheden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *